Cookie Consent by Free Privacy Policy website

Građani i privreda ispaštaju zbog političkih blokada

Najveći gubitnici međusobnih blokada i političkog zastoja u BiH su građani i privreda, posebno jer bi domaće firme sprovele najveći dio poslova za građevinske i infrastrukturne projekte za koje je EU obezbijedila više od milijardu evra, a koji su suspendovani krivicom domaćih političkih aktera.

Posljednji primjer je informacija koju su “Nezavisne” ekskluzivno objavile, da je trenutno na čekanju sedam grantova EU zbog blokada u Predsjedništvu BiH, vrijednih više od sto miliona maraka.

Jedna od firmi koja trpi posljedice je banjalučki “Integral inženjering”, koji je završio sve radove na mostu na Savi kod Gradiške, ali im investitor, Ministarstvo komunikacija i transporta BiH, nije isplatilo novac za izvršene radove.

Naime, “Integralov” novac kasni jer se Ministarstvo komunikacija pravda činjenicom da Evropska investiciona banka još nije isplatila ostatak granta za taj most u visini od oko 1,7 miliona evra.

Ovaj grant je jedan od sedam grantova koji čekaju da se bh. političari odobrovolje i riješe međusobne blokade, kako bi novac bio oslobođen.

Situacija s “Integralom” je utoliko specifična što grant kasni iz dva razloga – tehničke i političke prirode.

Tehničke prirode jer se preduzeće nalazi na listi sankcionisanih subjekata Ministarstva finansija SAD, pa su nam naši evropski izvori objasnili da proces isplate novca traje nešto duže nego uobičajeno.

Međutim, novac će, sve da bude isplaćen sutra, ostati na Predsjedništvu BiH, jer nijedan grant EU nije odobren za dalju isplatu, što je politički razlog za blokade.

Kako je nedavno potvrđeno u Ministarstvu finansija i trezora BiH, od sedam odobrenih grantova u visini od oko 55,6 miliona evra, na projekte u RS se odnosi oko 7,4 miliona evra, a na FBiH oko 37,7 miliona evra, dok je za projekat vodosnabdijevanja u opštinama i u FBiH i u RS namijenjeno oko 10,5 miliona evra. Tako je, kada se sve sabere, ukupno blokirano više od sto miliona maraka grantova, odnosno finansijskih donacija u gotovini za mostove, ceste, vodovode i drugu infrastrukturu.

U “Integralu” su nam potvrdili da imaju posljedice jer im Ministarstvo transporta i komunikacija BiH nije isplatilo novac za izvršene radove.

“‘Integral’ je krajem jula 2022. godine završio radove na izgradnji prve faze brze ceste Okučani – međudržavni most na Savi, uključujući i nedostajući dio auto-puta sa bh. strane i time je ispunio svoj dio ugovorne obaveze. Tražimo i očekujemo da Ministarstvo transporta i komunikacija BiH, kao druga ugovorna strana, što prije izvrši plaćanje prije godinu dana stvorene obaveze. Aktuelni odnosi zainteresovanih strana koje nisu ugovorne strane u spornom ugovoru između MTK BiH i ‘Integrala’ prema budućim projektima nisu osnova za neizvršenje ili nezakonito odlaganje izvršenja stvorene obaveze MTK BiH prema ‘Integralu'”, rekli su oni za “Nezavisne”.

Tako se ponovo pokazuje da će građani i privreda ponijeti najveći teret političke krize u BiH, koja se već godinama ne smiruje, s obzirom na to da će ovakva politička klima imati negativan efekat na radnike, dobavljače, poslovne partnere pogođenih kompanija i za širu zajednicu.

Igor Gavran, ekonomski analitičar, za “Nezavisne” kaže da je zapanjujuće da EU nudi novac, a BiH ga odbija.

On dodaje da je dugoročni i posredni gubitak mnogo veći od iznosa samih sredstava.

“Ne samo da bismo za iste projekte morali alternativno koristiti vlastita sredstva i tako umanjiti trošenje za druge javne potrebe, nego je izvjesnije da bismo se zadužili i onda dodatno plaćali kamate na ova zaduženja. I opet zbog toga umanjili izdvajanja za ostale potrebe. A pošto bi novac na kraju mogao završiti kod domaćih privrednika kao izvođača radova, gubitak je i njihov, ali i mnogih drugih privrednika jer, naravno, oni bi novac opet mogli trošiti na domaćem tržištu, a posredno bi ga dobijali onda i njihovi zaposlenici i zaposlenici onih koji posluju s njima kroz plaće. Čak i ako se ovi grantovi na kraju ipak realizuju, svako odgađanje opet ima svoju cijenu, jer kašnjenje izgradnje projekata poput auto-puteva samo po sebi je štetno za ekonomiju”, smatra on.

U MKT su nedavno objasnili da je glavni “krivac” u vezi s mostom kod Gradiške kašnjenje isplate od strane Evropske investicione banke, koja u ime EU raspolaže tim sredstvima.

“Zbog toga je dovedeno u pitanje blagovremeno izmirenje obaveza nastalih prilikom realizacije ovog projekta, a što može imati negativne posljedice po budžet institucija BiH kroz plaćanje zateznih kamata, pokretanje sudskih postupaka i slično”, rekli su oni.

Kako bi se izbjegao eventualni sudski postupak, naglasili su da je Ministarstvo u maju Savjetu ministara BiH uputilo prijedlog da se sredstva isplate iz sredstava BiH.

“Ministarstvo je u maju Savjetu ministara BiH uputilo prijedlog odluke o utvrđivanju namjene dijela sredstava uplaćenih od dozvola za korištenje radiofrekventnog spektra za pružanje usluga putem mobilnih pristupnih sistema”, naglasili su.

U EIB-u se, pak, ograđuju od eventualnog sudskog postupka u BiH oko namirivanja troškova izvođaču radova.

“Važno je napomenuti da EIB nije strana sporazuma o izvođenju radova u odnosu na ovaj konkretni projekat. Odgovornost je na investitoru da sve troškove prema ugovaračima izmiri na vrijeme”, rekli su oni za “Nezavisne”.

Izvor: Nezavisne
6,700FansLike